Contrast
Size
news

Skarby Pałacu Brühla – wystawa na placu Piłsudskiego

W przestrzeni placu Piłsudskiego przybyła nowa wystawa, czyli „Skarby Pałacu Brühla”. Po raz pierwszy warszawiacy i osoby odwiedzające stolicę mogą z bliska obejrzeć artefakty z wykopalisk archeologicznych na terenie dawnego Pałacu Brühla. W specjalnie zaaranżowanym pawilonie, w rogu wygrodzonego pod odbudowę pałaców Saskiego i Brühla terenu, wystawiono historyczne obiekty, takie jak częściowo zachowana rzeźba „Chwała” czy drobne przedmioty codziennego użytku sprzed setek lat. Dotychczas można je było zobaczyć jedynie na zdjęciach.

Przeszklony pawilon na placu Piłsudskiego. W środku wystawa Skarby Pałacu Brühla. W tle, po lewej stronie pawilonu, jest Grób Nieznanego Żołnierza.
Pawilon z wystawą „Skarby Pałacu Brühla”, fot. T. Tołłoczko

Gabinet osobliwości króla Augusta

Punktem wyjścia dla wystawy była idea tak zwanej „kunstkamery”, czyli gabinetu osobliwości, swoistego protoplasty europejskich muzeów. Kolekcje takie odzwierciedlały eklektyczne zainteresowania właściciela: mogły się w nich znajdować cenne medale i dzieła sztuki, techniczne wynalazki, a nawet obiekty ezoteryczne. To z kolei przekładało się na zbiory zawierające bardzo różnorodne przedmioty, których współcześnie nie połączylibyśmy w jedną kolekcję. Niezwykle bogaty gabinet osobliwości posiadał w Dreźnie August II Mocny, który obrał sobie Pałac Saski za swą warszawską rezydencję. Jako wytrawny kolekcjoner i miłośnik m.in. porcelany, król rozbudował rodzinne zbiory inaugurując w 1720 roku kolekcję specjalną, której perły można zobaczyć do dziś w muzeum w drezdeńskim Zamku Rezydencyjnym.

Gdzie obejrzeć skarby z Pałacu Brühla?

Wystawa „Skarby Pałacu Brühla” pozwala zobaczyć zabytkowe przedmioty, które wydobyto podczas wykopalisk prowadzonych obecnie kilkadziesiąt metrów dalej, w północno-zachodnim narożniku placu Piłsudskiego. Z kolei od odsłoniętych fundamentów Pałacu Saskiego, czyli historycznego pałacu polskich królów, dzieli wystawę jeszcze mniej, bo zaledwie parę metrów. Pokaz nawiązuje swoim eklektyzmem do dawnych gabinetów osobliwości. Także i tu, w ramach jednego zbioru, pojawiają się różnorodne obiekty o rozmaitych funkcjach, znaczeniu i wieku. Wszystkie jednak łączy przestrzeń, w której zostały znalezione, i wartość historyczna, dzięki której poznajemy dzieje tego miejsca.

Drobne skarby z Pałacu Bruhla wystawione za szybą pawilonu. Widać uchwyt laski w kształcie psa i elementy fajek.
Niektóre z obiektów na wystawie „Skarby Pałacu Brühla”, fot. T. Tołłoczko

Co zobaczymy na wystawie „Skarby Pałacu Brühla”?

Za szkłem pawilonu wystawowego zaprezentowano takie artefakty, jak fragment figurki porcelanowej (prawdopodobnie z XVIII wieku), ornamentalny kieliszek kiduszowy z pocz. XX wieku czy rozmaite szklane przedmioty pochodzące z różnych okresów. Do mniej oczywistych obiektów należy radio detektorowe z lat 30. zeszłego wieku, które mogło być świadkiem pracy urzędników Ministerstwa Spraw Zagranicznych, znajdującego się w tym okresie w Pałacu Brühla. Jednak największym i najbardziej efektownym artefaktem, który jednocześnie przyciąga wzrok każdego zwiedzającego, jest połowicznie zachowana, alegoryczna rzeźba przedstawiająca postać kobiecą stojącą na podeście z podpisem „Chwała”. Jej bliźniaczkę można zobaczyć… nieopodal, w głównej alei Ogrodu Saskiego!

Prace archeologiczne w Warszawie

Wszystkie obiekty, które można podziwiać na wystawie, pochodzą z prac archeologicznych na terenie dziedzińca i oficyn Pałacu Brühla, czyli obszaru o ponad 4 tysiącach metrów kwadratowych powierzchni. Pierwsze działania na tym terenie przeprowadzono z początkiem lipca, gdy rozpoczęto usuwanie darni. Z biegiem czasu archeolodzy zaczęli eksplorować kolejne warstwy kulturowe, pieczołowicie analizując oraz inwentaryzując odkryte artefakty. To pierwsze tak kompleksowe działania w tej przestrzeni od końca II wojny światowej.

Półokrągłe radio detektorowe ustawione pośród fragmentów cegły, czyli jeden z elementów wystawy Skarby Pałacu Brühla.
Radio detektorowe, które można zobaczyć na wystawie, fot. T. Tołłoczko

Cegły z Pałacu Saskiego

Za tło obiektów z wykopalisk archeologicznych posłużył klasyczny mur z cegieł, nawiązujący do odsłoniętych, ceglanych fundamentów przy pl. Piłsudskiego. Tych, którzy są zainteresowani zobaczeniem pozostałości Pałacu Saskiego znajdujących się za ogrodzeniem inwestycji, zapraszamy na ścieżkę edukacyjną „Wokół piwnic Pałacu Saskiego”. W ramach darmowego zwiedzania dyplomowany przewodnik opowie o pasjonującej historii tego miejsca i obiektach, które znaleziono w poszczególnych zakątkach obu skrzydeł historycznego pałacu. Warto jednak się pospieszyć: ze względu na jesienną aurę oprowadzania będą organizowane tylko do 29 października.

Wystawy na placu Piłsudskiego

Prezentowana w przestrzeni placu Piłsudskiego wystawa „Skarby Pałacu Brühla” to nie pierwsza ekspozycja przy terenie inwestycji odbudowy Pałacu Saskiego, Pałacu Brühla i kamienic przy ul. Królewskiej w Warszawie. Osoby, które wcześniej odwiedzały plac, mogły zobaczyć m.in. wystawę „Okruchy przeszłości” przedstawiającą zdjęcia artefaktów odnalezionych podczas prac archeologicznych na terenie Pałacu Saskiego w latach 2006 i 2008. W tej samej przestrzeni, czyli na ogrodzeniu inwestycji, można było później zobaczyć prace artystów biorących udział w Biennale Plakatu w Warszawie.

news

29th International Poster Biennale – Exhibition on Piłsudski Square

For the second time, the fencing around the reconstruction site for the Saxon and Brühl Palaces, as well as the tenement houses on Królewska Street, will serve as an outdoor poster gallery. The open‑air exhibition ‘Quo Vadis’, featuring selected works by artists taking part in the 29th International Poster Biennale in Warsaw, will be on […]

298th anniversary of the Saxon Garden

The last day of May saw the largest Saxon Garden Festival to date. Nearly 80,000 Warsaw residents and visitors took part in the fourth edition of the all‑day retro event, whose 2025 programme was expanded with contributions from new partners. As a result, alongside musicians, interwar‑period re‑enactors, enthusiasts of penny‑farthings and automobiles, and virtual‑reality specialists, […]

Historic fragment of the Royal Castle discovered at the Brühl Palace site

On 31 March 2025, at the initiative of the Pałac Saski company, a fragment of a stone plaque that once adorned the Royal Castle’s eastern façade was formally presented to the Royal Castle at a ceremony in the Knights’ Hall. The inscribed sandstone slab, discovered during the first season of archaeological excavations conducted by the […]

Reconstruction of the Saski Palace: 2024 summary

The latest stages of preparatory works for the reconstruction of the Saski and Brühl Palace complex, as well as the three tenement houses on Królewska Street in Warsaw, are nearing completion. In 2024, works carried out on the site at Marshal J. Piłsudski Square focused primarily on safeguarding the historic fabric represented by the remains […]
Na obrazku widoczny jest plac Piłsudskiego w kolorze fioletowym. Na środku obrazka widoczny jest przeszklony pawilon w kolorze. Wokół pawilonu, w którym widać multimedialną prezentację, stoi grupa widzów.

Switch on the Saski Palace! A multimedia show in Piłsudski Square

A 3D model of the reconstructed Saski (also Saxon) and Brühl Palaces, along with the townhouses on Królewska Street, which has been attracting the attention of passersby in Piłsudski Square, Warsaw, since May 2024, has been given a new splash of colour. Now, inside the glass pavilion, visitors to the city centre can watch a […]
Na ciemnym

3D scanning of façade elements of the Saski and Brühl Palaces

Three-dimensional scanning of preserved elements from the former façades of the Saski Palace (also Saxon Palace), the Brühl Palace and the Beck Pavilion is one way the latest technology is being utilised in the reconstruction of the western frontage of Piłsudski Square in Warsaw. The process captures the geometry of façade elements from historic buildings […]

A short report from the Saxon Garden Festival

The Saxon Garden Festival is a unique outdoor event in Poland’s oldest public park. On 25 May 2024, the garden alleys and the neighbouring Piłsudski Square hosted tens of thousands of people for the third time, who for one day had the opportunity to travel back in time to the inter-war period. Parades of vintage […]

Geodetic monitoring of the Tomb of the Unknown Soldier

Not all of the reconstruction works on the western frontage of Piłsudski Square are as spectacular as the construction of a roofing over the relics of the Saski Palace listed in the register of monuments. Such activities, which are necessary during the preparation of the investment, although not noticeable to most outsiders, include geodetic monitoring […]